W dniu 10 listopada 2025 roku TSUE w sprawie C-137/25 wydał w sprawie klientów reprezentowanych przez Kancelarię Garlacz ważne postanowienie dotycząc umów kredytów frankowych byłego banku GE Money oraz art. 386 § 6 k.p.c. wskazując, że sąd I instancji po uchyleniu jego wyroku przez sąd II instancji ma obowiązek pominąć ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku sądu II instancji, jeśli uzna, że ocena ta jest sprzeczna z wykładnią dyrektywą 93/13/EWG, którą zamierza zastosować.

W sprawie, w której zostało zadane pytanie prejudycjalne nasi klienci uzyskali korzystny wyrok sądu I instancji stwierdzający nieważność umowy byłego banku GE Money z powołaniem się na wyrok C-19/20. Sąd II instancji rozpoznający apelację banku miał jednak zdanie odmienne wskazując, że z umowy należy usunąć wyłącznie marżę, co zdaniem sądu II instancji miało wynikać z wyroku TSUE C-19/20. Sąd II instancji uchylił więc wyrok sądu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, w tym wyliczenia nadpłat wg kursu średniego NBP.

Sąd I instancji miał niejako „związane ręce”, a nasi klienci skazani byli na przegraną, gdyż art. 386§ 6 k.p.c. stanowi, że „Ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiąże zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. (…).” Jest to przepis proceduralny, który ogranicza autonomię działania sądu I instancji.

Nie zgadzając się z oceną prawną sądu II instancji, wystąpiliśmy jeszcze w 2023 roku do sądu I instancji z wnioskiem o zadanie pytania prejudycjalnego czy zasada autonomii proceduralnej państw członkowskich wyrażająca się w tym przypadku w treści art. 386 § 6 k.p.c. nie powinna jednak doznawać uszczerbku i ograniczenia jeśli prowadzi do braku możliwości zapewnienia skuteczności bezpośrednio wiążących postanowień dyrektywy 93/13/EWG?

Sąd I instancji w lutym 2025 roku zadał pytania prejudycjalne zbieżne z naszymi oczekiwaniami. I tak w dniu 10 listopada 2025 roku TSUE orzekł w uproszczonej procedurze art. 99 regulaminu, że:

• „(…) okoliczność, że sąd krajowy orzeka w ramach procedury przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i powinien, na mocy prawa krajowego, zastosować się do oceny prawnej sformułowanej przez sąd wyższej instancji, nie może podważyć ciążącego na tym sądzie obowiązku pominięcia takiej oceny, jeżeli jest ona niezgodna z jednoznacznym orzecznictwem lub z orzeczeniem Trybunału, do którego zamierza się on zastosować. Inne rozwiązanie byłoby bowiem sprzeczne z zasadą pierwszeństwa prawa Uni”

• „W związku z tym na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż zasady skuteczności i pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi ocena prawna dokonana przez sąd odwoławczy wiąże sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, jeżeli ów sąd pierwszej instancji uzna, iż ocena ta jest sprzeczna z wykładnią art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 wynikającą z orzeczenia Trybunału, do którego zamierza się on zastosować.”

Co równie istotne na kanwie tego wyroku TSUE ponownie podkreślił, że orzeczenie TSUE w sprawie C-19/20 (w tej sprawie również nasza kancelaria reprezentowała klientów), dotyczące wzorca umowy byłego GE Money Banku, co do którego niektóre sądy mają wątpliwości interpretacyjne, jest jednoznaczne. TSUE ponownie podkreślił, że warunek dotyczący odesłań do tabel kursowych wzorca umowy byłego banku GE Money zawarty w § 17 jest w całości nieuczciwy, zgodnie z poniższym:

• „W tym względzie, jak wyjaśnił Trybunał w pkt 70 i 71 wyroku z dnia 29 kwietnia 2021 r., Bank BPH (C-19/20, EU:C:2021:341), do którego odnosi się sąd odsyłający, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie temu, by uznany za nieuczciwy warunek został częściowo utrzymany w mocy poprzez usunięcie elementów przesądzających o jego nieuczciwym charakterze, w przypadku gdyby to usunięcie sprowadzało się do mającej wpływ na istotę rzeczonego warunku zmiany jego treści. Jedynie gdyby element warunku stanowił zobowiązanie umowne odrębne od innych postanowień umownych, które mogłoby być przedmiotem zindywidualizowanego badania jego nieuczciwego charakteru, sąd krajowy może go usunąć.”

Postanowienie TSUE w sprawie C-137/25 nie dość, że stanowi dobitnie o jednoznacznej interpretacji wyroku C-19/20 potwierdzając jego interpretację wysuwaną od lat przez nas w sprawach klientów byłego GE Money Banku to jeszcze daje dodatkową proceduralną podstawę do kwestionowania oceny prawnej sądów II instancji, po uchyleniu wyroków sądów I instancji, a w szerszym ujęciu to kwestionowania uzasadnień innych wyroków, które były niezgodne z prawem UE np. „ucinających odsetki”, ustalających datę wymagalności roszczeń kredytobiorców, a które mogą mieć znaczenie dla innych spraw np. z powództwa banków – także w kontekście zarzutów przedawnienia czy dat naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie dla banków.

Postanowienie TSUE w sprawie C-137/25 jest bardzo istotne dla sądów i prawników procesowych, gdyż w szerszym zakresie dotyczy kwestii proceduralnych – art. 386§ 6 kpc, który zamykał drogę do podważania oceny sądu II instancji.